Kısaca
je + Komparativ yan cümle açar (fiil sonda), desto / umso + Komparativ ana cümle açar (fiil 2. sırada, sonra özne). Türkçedeki „-dıkça … -ır“ ve „ne kadar … o kadar“ yapısıdır.
Kalıp
Je mehr ich übe, desto besser spreche ich.
Ne kadar çok pratik yaparsam o kadar iyi konuşurum.
Tablolar
| Adjektiv / Adverb | Komparativ | Beispiel |
|---|---|---|
| viel | mehr | Je mehr du lernst, desto besser wirst du. |
| gut | besser | Je öfter ich übe, desto besser klappt es. |
| früh | früher | Je früher wir gehen, desto mehr Zeit haben wir. |
| lang | länger | Je länger ich warte, desto nervöser werde ich. |
| alt | älter | Je älter er wird, desto ruhiger ist er. |
| oft | öfter | Je öfter ich jogge, desto fitter bin ich. |
Kısa sıfatların çoğu Umlaut alır: lang → länger, alt → älter, groß → größer, nah → näher.
Ne zaman kullanılır?
- 1
je mehr … desto besser
Je mehr du lernst, desto besser wirst du.
Ne kadar çok çalışırsan o kadar iyi olursun.
- 2
umso = desto
umso ve desto tamamen aynı anlamdadır.
Je früher du kommst, umso mehr Zeit haben wir.
Ne kadar erken gelirsen o kadar çok zamanımız olur.
- 3
Her iki parçada Komparativ
İki parçada da Komparativ şarttır; mehr ya da weniger'den sonra isim gelebilir.
Je länger ich warte, desto nervöser werde ich.
Bekledikçe daha çok geriliyorum.
Je mehr Leute kommen, desto lustiger wird es.
Ne kadar çok kişi gelirse o kadar eğlenceli olur.
- 4
Önce ana cümle
Ana cümleyle de başlayabilirsin; o zaman umso/desto fiilden sonra, Komparativ'in önünde durur.
Ich verstehe den Text umso besser, je öfter ich ihn lese.
Metni ne kadar sık okursam o kadar iyi anlıyorum.
Bilmekte fayda var
- Tek başına „Umso besser!“ = „Daha da iyi!“
- Modal fiil varsa je-cümlesinde modal en sona gider: Je mehr ich arbeiten muss, desto müder bin ich.
Sık yapılan hatalar
YanlışJe mehr ich übe, desto ich spreche besser.
DoğruJe mehr ich übe, desto besser spreche ich.
desto + Komparativ başta, fiil 2. sırada.
YanlışJe mehr ich übe, desto gut spreche ich.
DoğruJe mehr ich übe, desto besser spreche ich.
desto'dan sonra Komparativ gerekir: gut → besser.
YanlışJe ich mehr übe, desto besser spreche ich.
DoğruJe mehr ich übe, desto besser spreche ich.
Komparativ je'nin hemen arkasında durur.
YanlışJe mehr ich übe, desto besser ich spreche.
DoğruJe mehr ich übe, desto besser spreche ich.
Fiil yalnız je-cümlesinde sondadır; desto-cümlesi ana cümledir.
YanlışJe älter er wird, desto er ruhiger ist.
DoğruJe älter er wird, desto ruhiger ist er.
desto + Komparativ + fiil + özne.
Türkçe konuşanlar için
- Türkçe „-dıkça … -ır“ tek ekle yapılır; Almanca'da je … desto ve iki Komparativ gerekir.
- Fiil yalnız je-cümlesinde sondadır; desto-cümlesinde 2. sıradadır.
- „Ne kadar … o kadar“ cümlesini kurarken iki parçaya da -er (Komparativ) eklemeyi unutma.
Sınav ipucu
Boşluk doldurmada (ör. telc ve ÖSD'deki Sprachbausteine) desto/umso kolay fark edilir: Cümle je + Komparativ ile başlıyorsa ikinci yarı desto ya da umso ister. Goethe, telc, ÖSD ve DTZ konuşma ve yazma bölümlerinde tek bir je … desto cümlesi („Je früher wir buchen, desto billiger ist es“) B1 dilbilgisini göstermenin kolay yoludur.
Alıştırma
Kolaydan zora 24 alıştırma. Her cevabın nedeni yazıyor.
Doğru kelimeyi seç
Je mehr ich schlafe, fitter bin ich.(je …)
Sorular
je … desto nasıl kurulur: -dıkça?
Je + Komparativ + özne … fiil, ardından desto/umso + Komparativ + fiil + özne: Je mehr du übst, desto besser wirst du.
je'den sonra fiil nerede durur?
je-cümlesinin sonunda, tıpkı weil'den sonraki gibi. desto-cümlesinde ise Komparativ'in hemen arkasında.
