Kısaca
weil, da (sebep), obwohl, während (karşıtlık), damit (amaç), indem (yolla), sodass (sonuç) bağlaçlarından sonra fiil cümlenin sonuna gider. Türkçedeki -diği için, -diği halde, -sin diye, -erek karşılığıdır.
Kalıp
Ich spreche langsam, damit du mich verstehst.
Beni anlaman için yavaş konuşuyorum.
Tablolar
| Konnektor | Bedeutung | Beispiel |
|---|---|---|
| weil | Grund | Ich bleibe zu Hause, weil ich krank bin. |
| da | Grund (bekannt, oft vorne) | Da es regnet, bleiben wir zu Hause. |
| obwohl | Gegensatz (unerwartet) | Obwohl er müde ist, arbeitet er weiter. |
| während | Gegensatz (dagegen) | Ich trinke Tee, während mein Mann Kaffee trinkt. |
| damit | Ziel | Ich helfe dir, damit du früher fertig bist. |
| indem | Mittel (wie?) | Ich spare Geld, indem ich mit dem Rad fahre. |
| sodass | Folge | Es regnete stark, sodass wir nicht rausgehen konnten. |
| ohne dass | etwas passiert nicht | Er ging, ohne dass es jemand merkte. |
| als ob | irrealer Vergleich | Sie sieht aus, als ob sie müde wäre. |
| Nebensatz (Verb am Ende) | Hauptsatz (Verb auf Position 2) | Beispiel |
|---|---|---|
| weil | deshalb / darum | Er ist krank, deshalb bleibt er zu Hause. |
| weil | denn (Verb bleibt normal) | Ich bleibe zu Hause, denn ich bin krank. |
| obwohl | trotzdem | Es regnet. Trotzdem gehen wir spazieren. |
Aynı anlam, farklı sıra: weil/obwohl fiili sona gönderir; deshalb/trotzdem'den hemen sonra fiil gelir; denn'den sonra sıra normal kalır.
Ne zaman kullanılır?
- 1
Sebep: weil, da
weil yeni bilgi verir ve warum? sorusuna cevaptır; da herkesin bildiği sebebi söyler ve genelde başta durur.
Ich komme nicht mit, weil ich arbeiten muss.
Gelmiyorum, çünkü çalışmam lazım.
Da ich müde bin, gehe ich ins Bett.
Yorgun olduğum için yatıyorum.
- 2
Karşıtlık: obwohl, während
obwohl = -diği halde (sonuç beklenmedik); während = oysa (iki farklı durum yan yana).
Obwohl er müde ist, arbeitet er weiter.
Yorgun olduğu halde çalışmaya devam ediyor.
Ich trinke Tee, während mein Mann Kaffee trinkt.
Ben çay içiyorum, kocam ise kahve içiyor.
- 3
Amaç: damit
damit = -sin diye. Özne aynıysa genelde um … zu daha iyidir (Kart 53).
Ich helfe dir, damit du früher fertig bist.
Daha erken bitirmen için sana yardım ediyorum.
- 4
Yol: indem (nasıl?)
indem bir şeye nasıl ulaşıldığını söyler: Türkçe -erek.
Ich spare Geld, indem ich mit dem Rad fahre.
Bisikletle giderek para biriktiriyorum.
- 5
Sonuç: sodass, so … dass
Es regnete stark, sodass wir nicht rausgehen konnten.
Çok yağmur yağdı, öyle ki dışarı çıkamadık.
Er war so müde, dass er sofort einschlief.
O kadar yorgundu ki hemen uyudu.
- 6
Nebensatz önde: fiil virgülden hemen sonra
Weil der Zug Verspätung hatte, kam ich zu spät.
Tren rötar yaptığı için geç kaldım.
Bilmekte fayda var
- Günlük konuşmada weil'den sonra fiilin 2. yerde olduğu da duyulur (weil ich hab keine Zeit). Sınavda ve yazıda fiil her zaman sonda olmalı.
- sodass, so dass diye de yazılabilir. als ob'dan sonra güvenli seçim Konjunktiv II'dir: als ob sie müde wäre.
- während zaman bildiren „-ken“ anlamına da gelir (Kart 59) ve Genitiv'li bir edattır: während des Urlaubs.
Sık yapılan hatalar
YanlışObwohl es regnet, aber wir gehen spazieren.
DoğruObwohl es regnet, gehen wir spazieren.
obwohl'dan sonra aber gelmez; ana cümle fiille başlar.
YanlışEs regnet, trotzdem wir gehen spazieren.
DoğruEs regnet, trotzdem gehen wir spazieren.
trotzdem Hauptsatz bağlacıdır: fiil 2. sırada, hemen arkasında.
YanlışIch lerne, damit ich bestehe die Prüfung.
DoğruIch lerne, damit ich die Prüfung bestehe.
damit Nebensatz kurar: fiil sonda.
YanlışDa ich müde bin, ich gehe ins Bett.
DoğruDa ich müde bin, gehe ich ins Bett.
Nebensatz öndeyse ana cümlede fiil hemen başlar.
YanlışIch spare Geld, indem ich fahre mit dem Rad.
DoğruIch spare Geld, indem ich mit dem Rad fahre.
indem'den sonra fiil sonda.
Türkçe konuşanlar için
- Türkçede „-diği için / -diği halde / -sin diye“ çekimli fiilsiz ek yapılardır; Almanca'da hepsi tam cümle + fiil sonda.
- „-diği halde … ama“ gibi düşünüp obwohl'dan sonra aber koyma. İki yol var: obwohl (fiil sonda) veya trotzdem (fiil 2.).
- Türkçe amaç „-mek için“ Almanca'da ikiye ayrılır: özne aynı = um … zu, özne farklı = damit.
Sınav ipucu
telc ve ÖSD Sprachbausteine: Sebep = weil / da, beklenmeyen sonuç = obwohl, „-sin diye“ = damit. Cümlenin anlamına bak, sonra fiile: fiil sondaysa Nebensatz bağlacı seç; fiil boşluktan hemen sonraysa deshalb, trotzdem. Goethe, telc, ÖSD ve DTZ yazma görevlerinde: Ich schreibe Ihnen, weil … / Bitte antworten Sie bald, damit …
Alıştırma
Kolaydan zora 24 alıştırma. Her cevabın nedeni yazıyor.
Doğru kelimeyi seç
Ich bleibe heute zu Hause, ich erkältet bin.
Sorular
obwohl ile trotzdem farkı ne?
Anlam aynı, sıra farklı. obwohl Nebensatz başlatır (fiil sonda): Obwohl es regnet, gehen wir. trotzdem'den sonra fiil gelir: Es regnet. Trotzdem gehen wir.
weil mi da mı: sebep bağlacı hangisi?
İkisi de olur. weil yeni bilgi verir ve warum? sorusuna cevaptır; da bilinen sebebi söyler ve genelde cümlenin başında durur. Emin değilsen weil her zaman doğrudur.
