ExamGerman

B1 · Yan cümleler ve bağlaçlar · Ders 10/15

Relativsätze: ismi açıklayan yan cümle

Relativsätze

Sıfat-fiil yerine: ismi açıklayan yan cümle

B1 24 alıştırma 15 dk Anlatım ücretsiz Premium alıştırma

Kısaca

Relativsatz, bir ismi açıklayan yan cümledir; Türkçedeki -en / -diği sıfat-fiillerin karşılığıdır. Relativpronomen cinsini ve sayısını önündeki isimden, hâlini (Kasus) ise kendi cümlesindeki görevinden alır. Çekimli fiil sona gider, yan cümle virgülle ayrılır.

Kalıp

Nomen,RelativpronomenSubjekt + …Verb (am Ende),

Das ist der Film, den ich gestern gesehen habe.

Bu, dün izlediğim film.

Tablolar

Relativpronomen tablosu
maskulinfemininneutralPlural
Nominativderdiedasdie
Akkusativdendiedasdie
Dativdemderdemdenen
Genitivdessenderendessenderen

Formlar belirli artikelle neredeyse aynıdır. Yalnızca Dativ çoğul (denen) ve Genitiv (dessen, deren) farklıdır.

Ne zaman kullanılır?

  1. 1

    Nominativ: pronomen öznedir

    Sor: yan cümlede işi kim ya da ne yapıyor?

    Der Mann, der dort steht, ist mein Chef.

    Orada duran adam benim müdürüm.

    Die Kinder, die im Park spielen, sind laut.

    Parkta oynayan çocuklar gürültülü.

  2. 2

    Akkusativ: pronomen nesnedir

    Film maskulin ve „gesehen“ fiilinin nesnesi; bu yüzden den.

    Der Film, den ich gestern gesehen habe, war toll.

    Dün izlediğim film harikaydı.

  3. 3

    Dativ: helfen, danken, gefallen gibi fiillerden sonra

    Hâli yan cümledeki fiil belirler: helfen + Dativ. Frau feminin, bu yüzden der.

    Die Frau, der ich helfe, ist meine Nachbarin.

    Yardım ettiğim kadın komşum.

    Die Kinder, denen ich helfe, sind nett.

    Yardım ettiğim çocuklar tatlı.

  4. 4

    Genitiv: -in sahibi (… -ı olan)

    dessen / deren „… -ı olan“ anlamındadır. Arkasından gelen isim artikel almaz.

    Das ist der Mann, dessen Auto kaputt ist.

    Bu, arabası bozuk olan adam.

    Ich kenne eine Frau, deren Sohn in Wien studiert.

    Oğlu Viyana'da okuyan bir kadın tanıyorum.

Bilmekte fayda var

  • Relativsatz cümlenin ortasında da durabilir. İkinci virgülden sonra ana cümle fiiliyle devam eder: Der Film, den ich gesehen habe, war toll.
  • Pronomen kişinin değil, kelimenin cinsine uyar: das Mädchen, das dort sitzt (die değil).
  • Genitiv'de (dessen/deren) sahip olunan şey değil, sahibi önemlidir: die Frau, deren Mann … / der Mann, dessen Frau …

Sık yapılan hatalar

  • YanlışDas ist der Mann, der ich gestern gesehen habe.

    DoğruDas ist der Mann, den ich gestern gesehen habe.

    Mann, „gesehen“ fiilinin nesnesi (onu gördüm), bu yüzden Akkusativ: den.

  • YanlışDer Mann, was dort steht, ist nett.

    DoğruDer Mann, der dort steht, ist nett.

    İsimden sonra der/die/das gelir; was ise alles, nichts, etwas, das, das Beste gibi üstünlük ifadeleri ve cümlenin tamamından sonra gelir.

  • YanlışDas Buch, das ich habe gelesen, ist gut.

    DoğruDas Buch, das ich gelesen habe, ist gut.

    Relativsatz bir yan cümledir: yardımcı fiil en sona gider.

  • YanlışDie Kinder, die ich helfe, sind nett.

    DoğruDie Kinder, denen ich helfe, sind nett.

    helfen Dativ ister; çoğul Dativ'de pronomen denen olur.

  • YanlışDie Frau die dort wohnt ist nett.

    DoğruDie Frau, die dort wohnt, ist nett.

    Relativsatz iki yandan virgülle ayrılır.

  • YanlışDas ist der Mann, dessen das Auto kaputt ist.

    DoğruDas ist der Mann, dessen Auto kaputt ist.

    dessen/deren'den sonra artikel gelmez.

Türkçe konuşanlar için

  • Türkçede sıfat-fiil ismin önüne gelir (orada duran adam). Almanca'da Relativsatz isimden sonra gelir: der Mann, der dort steht.
  • Türkçede tek kelime olan -diği yapısı Almanca'da tam bir yan cümle olur: özne + … + fiil sonda.
  • Pronomenin cinsi ismin cinsinden gelir (der Mann → der), hâli ise kendi cümlesindeki görevden (Mann nesne → den).
  • Virgül zorunludur; Türkçede çoğunlukla gerekmez.

Sınav ipucu

Boşluk doldurmada (ör. telc ve ÖSD'deki Sprachbausteine) önce boşluktan önceki ismin cinsine ve sayısına bak, sonra o ismin Relativsatz'daki görevini bul: özne mi, nesne mi, Dativ isteyen fiil mi? Boşluk virgülden hemen sonra geliyor ve fiil sondaysa büyük ihtimalle Relativpronomen aranıyordur. Goethe, telc, ÖSD ve DTZ yazma bölümlerinde bir iki Relativsatz metnini daha net yapar.

Alıştırma

Kolaydan zora 24 alıştırma. Her cevabın nedeni yazıyor.

1/24İlk 3 alıştırma ücretsiz0 ✓

Doğru kelimeyi seç

Das ist der Arzt,   mir geholfen hat.(der Arzt)

Sorular

Relativsatz nasıl kurulur, der/den/dem?

İsimden sonra virgül, ardından pronomen, sonra cümlenin geri kalanı ve fiil sonda. der/den/dem seçimi yan cümledeki göreve göre: özne → der, nesne → den, Dativ fiili → dem.

Relativpronomen cinsi ve hâli nereden alır?

Cinsi ve sayısı bağlandığı isimden gelir. Hâli ise ana cümleden değil, yan cümledeki görevinden gelir.

Bununla birlikte çalış