Kısaca
Nebensatz (yan cümle) weil, dass ya da wenn gibi bir bağlaçla başlar ve çekimli fiil cümlenin en sonuna gider. Ana cümleyle arasına her zaman virgül konur.
Kalıp
Ich bleibe zu Hause, weil ich krank bin.
Hasta olduğum için evde kalıyorum.
Tablolar
| Konnektor | Funktion | Beispiel |
|---|---|---|
| weil | Grund (warum?) | Er kommt nicht, weil er krank ist. |
| dass | Inhalt (was?) | Ich weiß, dass er morgen kommt. |
| wenn | Bedingung / immer wenn | Wenn es regnet, bleibe ich zu Hause. |
| Verb | Nebensatz |
|---|---|
| einfaches Verb | …, weil ich krank bin. |
| trennbares Verb | …, dass er morgen ankommt. |
| Perfekt | …, weil ich lange gearbeitet habe. |
| Modalverb | …, weil ich heute arbeiten muss. |
| reflexives Verb | …, weil ich mich auf den Urlaub freue. |
Çekimli fiil her zaman en son kelimedir; dönüşlü zamir öne yakın kalır.
| Konnektor | Verb | Beispiel |
|---|---|---|
| weil | am Ende | Ich bleibe zu Hause, weil ich krank bin. |
| denn | auf Position 2 | Ich bleibe zu Hause, denn ich bin krank. |
Ne zaman kullanılır?
- 1
weil: sebep bildirmek
Ich komme zu spät, weil der Bus Verspätung hat.
Otobüs rötar yaptığı için geç kalıyorum.
- 2
dass: birinin bildiği, düşündüğü, söylediği
Çoğunlukla wissen, glauben, denken, hoffen, sagen ya da Es ist wichtig, … sonrasında.
Ich hoffe, dass du bald gesund bist.
Umarım yakında iyileşirsin.
- 3
wenn: koşul ya da „her … -diğinde“
Wenn ich Zeit habe, lese ich gern.
Vaktim olduğunda okumayı severim.
- 4
Ayrılan fiil, Perfekt, Modalverb
Ayrılan fiil yeniden birleşir; yardımcı fiil ya da Modalverb, Partizip ya da mastardan sonra gelir.
Ich weiß, dass er morgen ankommt.
Yarın geleceğini biliyorum.
…, weil ich gestern lange gearbeitet habe.
… çünkü dün uzun süre çalıştım.
…, weil ich heute arbeiten muss.
… çünkü bugün çalışmam gerekiyor.
- 5
Yan cümle öne geçerse
Bütün yan cümle 1. sıradır; ana cümlenin fiili virgülden hemen sonra gelir.
Weil ich krank bin, bleibe ich zu Hause.
Hasta olduğum için evde kalıyorum.
- 6
weil ile denn farkı
denn iki ana cümleyi bağlar: fiil 2. sırada kalır. weil'de fiil sondadır.
Ich bleibe zu Hause, denn ich bin krank.
Evde kalıyorum, çünkü hastayım.
Bilmekte fayda var
- Özne genellikle bağlaçtan hemen sonra gelir: …, weil ich …, dass er …
- Geçmişteki tek bir olay için wenn değil, als kullanılır: Als ich ein Kind war, … (Kart 59).
- das (artikel / zamir) tek s ile, bağlaç dass iki s ile yazılır.
Sık yapılan hatalar
Yanlış…, weil ich bin krank.
Doğru…, weil ich krank bin.
weil'den sonra fiil sonda. Konuşma dilinde duyulur ama yazıda ve sınavda yanlış.
YanlışIch weiß, das er kommt.
DoğruIch weiß, dass er kommt.
das artikel / zamirdir, bağlaç dass'tır.
YanlışEr kommt nicht, weil er ist krank.
DoğruEr kommt nicht, weil er krank ist.
Fiil, Nebensatz'ın son kelimesi olmalı.
YanlışWeil ich krank bin, ich bleibe zu Hause.
DoğruWeil ich krank bin, bleibe ich zu Hause.
Nebensatz öndeyse ana cümle fiille başlar.
YanlışEr sagt, dass er kann morgen kommen.
DoğruEr sagt, dass er morgen kommen kann.
Modalverb en sona, mastardan sonra gelir.
Türkçe konuşanlar için
- Her Nebensatz'ın önüne virgül koy (Türkçede çoğunlukla gerekmez, Almanca'da zorunlu).
- „-diği için“ = weil + fiil sonda: Türkçedeki sırayı Almanca'ya taşı: hasta olduğum için = weil ich krank bin.
- „…-diğini biliyorum“ = Ich weiß, dass …: bilmek fiili önde, bilinen şey dass ile arkada.
Sınav ipucu
telc ve ÖSD'nin Sprachbausteine bölümünün 1. kısmında (a, b ya da c seçilir) boşluktan sonraki kelimelere bak: fiil sondaysa boşluk weil, dass ya da wenn olabilir, denn, aber, und olamaz. Goethe, telc, ÖSD ve DTZ'nin yazma ve konuşma görevlerinde sebep ve görüşlerini weil ve dass ile söyle: doğru kurulmuş yan cümleler sınav görevlisine daha yüksek bir seviye gösterir.
Alıştırma
Kolaydan zora 24 alıştırma. Her cevabın nedeni yazıyor.
Doğru kelimeyi seç
Ich bleibe heute zu Hause, ich krank bin.(the verb is at the end)
Sorular
weil'den sonra fiil nerede durur?
Yan cümlenin en sonunda: …, weil ich heute keine Zeit habe. Modalverb ya da Perfekt'te çekimli fiil en sondadır: …, weil ich arbeiten muss / gearbeitet habe.
dass ile Nebensatz nasıl kurulur?
Ana cümle, virgül, dass, özne, diğer öğeler, sonda çekimli fiil: Ich glaube, dass der Kurs morgen beginnt.
