Kısaca
und (ve), oder (veya), aber (ama), denn (çünkü) iki ana cümleyi bağlar. Position 0'da dururlar: cümle sırası değişmez, fiil 2. sırada kalır. Olumsuzdan sonra „… değil, …“ için sondern kullanılır.
Kalıp
Ich bleibe zu Hause, denn ich bin krank.
Evde kalıyorum, çünkü hastayım.
Tablolar
| Konnektor | Funktion | Beispiel |
|---|---|---|
| und | Addition (+) | Ich trinke Kaffee und esse ein Brötchen. |
| oder | Alternative | Trinkst du Tee oder Kaffee? |
| aber | Gegensatz | Ich bin müde, aber ich lerne noch. |
| denn | Grund | Ich bleibe zu Hause, denn ich bin krank. |
| sondern | Korrektur nach nicht / kein | Nicht Spanien, sondern Italien. |
aber, denn, sondern'den önce virgül; und/oder'dan önce genelde yok.
Ne zaman kullanılır?
- 1
Fiil yerinde kalır
Bağlaçtan sonra normal ana cümle gelir: özne + fiil …
Ich bleibe hier, denn ich bin krank.
Burada kalıyorum, çünkü hastayım.
Er kommt nicht, denn er hat keine Zeit.
Gelmiyor, çünkü zamanı yok.
- 2
Virgül
Ich bleibe hier, aber ich lerne.
Burada kalıyorum ama ders çalışıyorum.
Wir kochen und essen zusammen.
Birlikte yemek yapıp yiyoruz.
- 3
sondern: olumsuzdan sonra düzeltme
nicht / kein … , sondern … = „… değil, …“
Nicht Spanien, sondern Italien.
İspanya değil, İtalya.
Ich trinke keinen Kaffee, sondern Tee.
Kahve değil, çay içiyorum.
Bilmekte fayda var
- denn cümle başında kullanılmaz. Sebeple başlamak istiyorsan weil kullan (Kart 29): Weil ich krank bin, bleibe ich zu Hause.
- und ve oder ile tekrar eden özne düşebilir: Ich stehe auf und (ich) trinke einen Kaffee.
- Bağlaçtan sonra başka bir öge başa gelebilir; fiil yine ikinci: Ich bin müde, aber heute lerne ich noch.
Sık yapılan hatalar
YanlışIch bleibe zu Hause, denn ich krank bin.
DoğruIch bleibe zu Hause, denn ich bin krank.
denn Hauptsatz bağlacıdır: fiil 2. sırada (weil'den farklı).
YanlışIch bin müde aber ich lerne.
DoğruIch bin müde, aber ich lerne.
aber'den önce virgül gerekir.
YanlışDas ist nicht Kaffee, aber Tee.
DoğruDas ist nicht Kaffee, sondern Tee.
Olumsuzdan sonra „aksine“ = sondern.
YanlışDenn ich bin krank, bleibe ich zu Hause.
DoğruWeil ich krank bin, bleibe ich zu Hause.
denn cümle başında olmaz; weil kullan ve fiilini sona koy.
Türkçe konuşanlar için
- Türkçede „çünkü“ ile fiil sonda gelebilir; denn sonrasında fiil yine 2. sırada kalır: Ich bleibe zu Hause, denn ich bin krank.
- aber ve denn önüne virgül koy: Ich bin müde, aber ich lerne.
- „… değil, …“ = nicht/kein …, sondern …; burada aber kullanılmaz.
Sınav ipucu
Schreiben (Goethe, telc, ÖSD, DTZ): kısa cümleleri und, aber, denn ile bağla; bağlantılı bir metin kısa cümle listesinden çok daha iyi okunur. Yazıda weil'den sonra fiili her zaman sona koy. Lesen'de ve B1'de telc ile ÖSD'de (Sprachbausteine): boşluktan sonra özne + fiil geliyorsa Hauptsatz bağlacı uyar; fiil sondaysa weil veya dass gerekir. nicht/kein'den sonra cevap çoğu zaman sondern.
Alıştırma
Kolaydan zora 24 alıştırma. Her cevabın nedeni yazıyor.
Doğru kelimeyi seç
Sie kauft Brot Milch.
Sorular
und, oder, aber, denn'den sonra fiil nerede?
Her ana cümlede olduğu gibi 2. sırada. Bağlaç sayılmaz (Position 0): …, denn ich bin krank.
sondern ile aber farkı ne?
sondern, nicht/kein'den sonra düzeltir (X değil, Y). aber karşıtlık ekler: Das Hotel ist klein, aber schön.
