Kısaca
Konuşmada ve günlük e-posta/mesajlarda genelde Perfekt kullanılır; haber, hikâye ve raporda Präteritum. sein, haben ve modal fiillerde konuşmada da Präteritum tercih edilir (war, hatte, konnte).
Tablolar
| Perfekt | Präteritum | |
|---|---|---|
| Wo? | Gespräch, private Mail, Nachricht | Zeitung, Geschichte, Bericht |
| Welche Verben? | die meisten Verben (gegessen, gekauft) | sein, haben, Modalverben (war, hatte, konnte) |
| Beispiel | Ich habe gestern Brot gekauft. | Gestern war ich im Büro. |
İki zaman da aynı anlamı taşır. Seçim olayın ne kadar önce olduğuna değil, duruma (konuşma/yazı) bağlıdır.
| Infinitiv | Präteritum (ich/er) | Perfekt (er) |
|---|---|---|
| sein | war | ist gewesen |
| haben | hatte | hat gehabt |
| gehen | ging | ist gegangen |
| kommen | kam | ist gekommen |
| fahren | fuhr | ist gefahren |
| sehen | sah | hat gesehen |
| finden | fand | hat gefunden |
| sagen | sagte | hat gesagt |
Düzenli fiiller Präteritum'da -te alır; düzensiz fiillerde ünlü değişir ve ich/er'de ek yoktur.
Ne zaman kullanılır?
- 1
Konuşma ve mesaj: Perfekt
Was hast du gestern gemacht? – Ich bin ins Kino gegangen.
Dün ne yaptın? – Sinemaya gittim.
- 2
Haber ve hikâye: Präteritum
Die Polizei fand das Auto am Montag.
Polis arabayı pazartesi buldu.
Es war einmal ein König, der drei Töchter hatte.
Bir zamanlar üç kızı olan bir kral varmış.
- 3
sein, haben, modallar: her yerde Präteritum
Bu kısa biçimler konuşmada da doğal durur.
Ich hatte keine Zeit und konnte nicht kommen.
Zamanım yoktu ve gelemedim.
- 4
Aynı cümlede karışık
war + Perfekt birlikte konuşmada tamamen doğaldır.
Ich war krank und bin zu Hause geblieben.
Hastaydım ve evde kaldım.
Bilmekte fayda var
- Konuşmada Präteritum'u sık duyulan birkaç fiil daha: es gab, ich wusste, ich dachte, ich fand (= bence … idi).
- sein ile Perfekt: hareket veya değişim fiilleri (gehen, fahren, kommen, einschlafen) ve sein, bleiben, werden.
Sık yapılan hatalar
YanlışIch habe gestern krank gewesen.
DoğruIch war gestern krank.
sein'in Perfekt'i sein ile kurulur (bin gewesen); konuşmada war daha doğaldır.
YanlışIch habe gestern nach Hause gegangen.
DoğruIch bin gestern nach Hause gegangen.
Hareket fiilleri sein + Partizip II ile kurulur.
YanlışIch gehte gestern ins Kino.
DoğruIch ging gestern ins Kino.
gehen düzensizdir: ging. Konuşmada Perfekt daha doğaldır: Ich bin gestern ins Kino gegangen.
YanlışIch bin am Wochenende viel gearbeitet.
DoğruIch habe am Wochenende viel gearbeitet.
arbeiten hareket fiili değildir: haben alır.
Türkçe konuşanlar için
- Türkçede -di tek biçimdir; Almanca'da iki geçmiş zaman var. Soru sorarken ve sohbette Perfekt: „Dün ne yaptın?“ → Was hast du gestern gemacht?
- Sınavda e-posta ve konuşma: Perfekt + war / hatte / konnte. Hikâye anlatırken veya haber metninde: Präteritum.
- Türkçe -miş (duyulan geçmiş) ile Perfekt aynı şey değildir; Perfekt bizzat yaşanan olaylar için de kullanılır.
Sınav ipucu
Yazma (Goethe, telc, ÖSD, DTZ): Arkadaşa e-postada çoğu fiil için Perfekt, ayrıca war, hatte, konnte kullan. Okuma: gazete metinleri Präteritum'dadır; fand, ging, gab gibi biçimleri tanıman gerekir. telc ve ÖSD Sprachbausteine'de boşluk yardımcı fiilse (hat mı ist mi), sondaki Partizip'e bak.
Alıştırma
Kolaydan zora 24 alıştırma. Her cevabın nedeni yazıyor.
Doğru kelimeyi seç
Gestern ich krank.
Sorular
Perfekt mi Präteritum mu kullanılır?
Konuşurken Perfekt; ama sein, haben ve modallarda Präteritum (war, hatte, konnte). Hikâye, rapor veya haber yazarken Präteritum.
Yazıda ve konuşmada hangi geçmiş zaman?
Kişisel e-posta ve mesajlar konuşma gibidir: Perfekt. Gazete, roman gibi yazılı metinler: Präteritum.
