Kısaca
Almanca'da olumsuzluk nicht (fiil, sıfat, cümle) veya kein (isim) ile yapılır. Türkçe'den farklı olarak çift olumsuzluk yoktur: cümlede yalnızca bir olumsuz kelime olur. nichts, niemand, nie gibi kelimeler olumsuzluğu zaten içinde taşır.
Kalıp
Ich habe keine Zeit, deshalb komme ich nicht.
Vaktim yok, o yüzden gelmiyorum.
Tablolar
| positiv | negativ | Beispiel |
|---|---|---|
| ein / eine / Plural | kein | Ich habe kein Auto. |
| etwas | nichts | Ich sehe nichts. |
| jemand | niemand | Niemand ist zu Hause. |
| oft, immer | nie | Ich gehe nie ins Kino. |
| überall | nirgends | Ich finde meinen Schlüssel nirgends. |
kein, ein ile aynı ekleri alır (keinen, keinem …) ve çoğulu da vardır: keine.
| positiv | negativ | Beispiel |
|---|---|---|
| schon | noch nicht | Er ist noch nicht da. |
| schon ein | noch kein | Ich habe noch kein Ticket. |
| noch | nicht mehr | Ich wohne nicht mehr in Berlin. |
| noch ein | kein … mehr | Wir haben keine Milch mehr. |
Ne zaman kullanılır?
- 1
Tüm cümle veya tek kelime (Satznegation / Teilnegation)
Tüm cümle olumsuzsa nicht sona doğru gelir; tek kelime olumsuzsa o kelimenin hemen önüne gelir, çoğu zaman ardından sondern gelir.
Ich komme heute nicht.
Bugün gelmiyorum.
Ich komme nicht heute, sondern morgen.
Bugün değil, yarın geliyorum.
- 2
nicht + fiil / sıfat / Partizip
nicht çekimli fiilden ve nesnelerden sonra, ama sıfattan, sondaki Partizip'ten/Infinitiv'den ve çoğu yer bilgisinden önce gelir.
Ich schlafe nicht.
Uyumuyorum.
Er ist nicht müde.
O yorgun değil.
Ich habe ihn gestern nicht gesehen.
Onu dün görmedim.
- 3
İsim için kein
ein'li veya artikelsiz isimler nicht ile değil, kein ile olumsuz yapılır.
Ich habe keine Zeit.
Vaktim yok.
Er trinkt keinen Kaffee.
O kahve içmez.
- 4
Yalnızca bir olumsuz kelime
nichts, niemand, nie, nirgends zaten olumsuzdur. Yanına nicht veya ikinci bir olumsuz kelime ekleme.
Niemand hat etwas gesagt.
Kimse bir şey demedi.
Ich war noch nie in Spanien.
Hiç İspanya'ya gitmedim.
- 5
noch nicht, nicht mehr, kein … mehr
noch nicht / noch kein = henüz değil; nicht mehr / kein … mehr = artık değil, kalmadı.
Mein Sohn kann noch nicht lesen.
Oğlum henüz okuyamıyor.
Wir haben keine Eier mehr.
Yumurtamız kalmadı.
Bilmekte fayda var
- der/die/das veya iyelik artikeli olan isimler nicht ile olumsuz yapılır: Das ist nicht mein Handy.
- niemand ek alabilir: niemanden (Akk.), niemandem (Dat.); ama ekisiz niemand da her yerde kabul edilir.
Sık yapılan hatalar
YanlışIch habe nicht Zeit.
DoğruIch habe keine Zeit.
İsim (artikelsiz veya ein-) kein ile olumsuz yapılır.
YanlışNiemand hat nichts gesagt.
DoğruNiemand hat etwas gesagt.
İki olumsuz kelime birbirini iptal eder; bir tanesi yeter.
YanlışIch habe ihn gestern gesehen nicht.
DoğruIch habe ihn gestern nicht gesehen.
nicht Partizip'ten önce gelir (Satzklammer).
YanlışIch habe noch nicht ein Ticket.
DoğruIch habe noch kein Ticket.
nicht + ein yerine kein: noch kein = henüz … yok.
YanlışIch rauche mehr nicht.
DoğruIch rauche nicht mehr.
Sıra sabittir: nicht mehr.
Türkçe konuşanlar için
- Türkçede çift olumsuzluk normaldir: „Kimse bir şey demedi“. Almanca'da tek olumsuz kelime yeter: Niemand hat etwas gesagt.
- Türkçede olumsuzluk fiil ekidir (-me), Almanca'da ayrı kelimedir: nicht veya kein.
- „Hiç İspanya'ya gitmedim“ = Ich war noch nie in Spanien: „hiç“ + „-me“ yerine yalnızca nie.
Sınav ipucu
Sprachbausteine bölümünde (telc ve ÖSD) ve Goethe, telc, ÖSD, DTZ yazma görevlerinde kontrol et: boşluktan sonra isim varsa doğru ekle kein (keinen, keine); sıfat veya fiil varsa nicht. Cümlede niemand, nie veya nichts varsa ikinci bir olumsuz kelime gelmez.
Alıştırma
Kolaydan zora 24 alıştırma. Her cevabın nedeni yazıyor.
Doğru kelimeyi seç
Ich habe Auto.(das Auto)
Sorular
nicht cümlede nereye gelir?
Tüm cümle için: sona yakın, nesnelerden ve zamandan sonra; ama sıfat, yer ve Partizip/Infinitiv'den önce. Tek kelime için: o kelimenin hemen önünde.
noch nicht ile noch kein farkı ne?
İkisi de „henüz değil“ demektir. İsimden önce noch kein (noch kein Ticket), diğer durumlarda noch nicht (noch nicht fertig).
