ExamGerman

B1 · Cümle yapısı · Ders 5/8

Satzklammer ve Mittelfeld

Satzklammer und Mittelfeld

Fiilin iki parçası ve cümle ortasının sırası

B1 24 alıştırma 15 dk Anlatım ücretsiz Premium alıştırma

Kısaca

Almanca ana cümlede fiilin iki parçası bir çerçeve (Satzklammer) oluşturur: çekimli parça 2. sırada, diğer parça (Partizip, Infinitiv, ayrılabilir önek) en sonda durur. Aradaki kısım Mittelfeld'dir ve kendi sıra kuralları vardır.

Kalıp

Vorfeld (Pos. 1)+Verb 1 (Pos. 2)+Mittelfeld+Verb 2 (Ende)

Ich habe gestern ein Buch gekauft.

Dün bir kitap aldım.

Tablolar

Satzklammer: iki parça, arada Mittelfeld
StrukturPosition 2EndeBeispiel
Perfekthabe / istPartizip IIIch habe gestern ein Buch gekauft.
Modalverbmuss / kannInfinitivEr muss heute lange arbeiten.
trennbares VerbruftPräfixSie ruft mich morgen an.
PassivwirdPartizip IIDas Auto wird heute repariert.

Nebensatz'ta çerçeve kapanır, iki parça yan yana sonda durur: …, dass er gestern ein Buch gekauft hat.

Mittelfeld sırası
RegelBeispiel
Pronomen vor Nomen; zwei Pronomen: Akk. vor Dat.Ich gebe es dem Kind. / Ich gebe es ihm.
zwei Nomen: Dativ vor AkkusativIch gebe dem Kind das Buch.
Zeit – Grund – Art – OrtWir fahren morgen wegen des Streiks mit dem Zug nach Berlin.

Zeit – Grund – Art – Ort (te-ka-mo-lo) nötr sıradır; farklı sıra bir parçayı vurgular.

Ne zaman kullanılır?

  1. 1

    Ana cümle: 1. parça 2. sırada, 2. parça sonda

    Mittelfeld ne kadar uzun olursa olsun, fiilin ikinci parçası en sonu bekler.

    Ich habe gestern mit meiner Schwester lange telefoniert.

    Dün kız kardeşimle uzun uzun telefonda konuştum.

    Der Kurs fängt nächste Woche an.

    Kurs gelecek hafta başlıyor.

  2. 2

    Yan cümle: iki parça da sonda

    Çekimli fiil en sona, Infinitiv'in veya Partizip'in arkasına gider.

    …, weil er heute lange arbeiten muss.

    …, çünkü bugün uzun süre çalışması gerekiyor.

    …, dass sie mich morgen anruft.

    …, yarın beni arayacağını.

  3. 3

    Önce zamir; iki zamirde Akkusativ önce

    Ich gebe es dem Kind.

    Onu çocuğa veriyorum.

    Ich gebe es ihm.

    Onu ona veriyorum.

  4. 4

    İki isim: önce Dativ, sonra Akkusativ

    Ich gebe dem Kind das Buch.

    Çocuğa kitabı veriyorum.

    Sie zeigt ihrer Freundin die Wohnung.

    Arkadaşına daireyi gösteriyor.

  5. 5

    Zarflar: Zeit – Grund – Art – Ort

    Wir fahren morgen wegen des Streiks mit dem Zug nach Berlin.

    Yarın grev yüzünden trenle Berlin'e gidiyoruz.

  6. 6

    1. pozisyon (Vorfeld) bir yan cümle de olabilir

    Yan cümle başa geçerse 1. pozisyonu doldurur; fiil hemen arkasından gelir.

    Weil es regnet, bleibe ich zu Hause.

    Yağmur yağdığı için evde kalıyorum.

Bilmekte fayda var

  • nicht genellikle fiilin ikinci parçasının hemen önünde durur: Ich habe ihn nicht gesehen.
  • Kısa eklemeler çerçevenin arkasına gelebilir (Nachfeld), özellikle karşılaştırmalar: Er ist größer geworden als ich.

Sık yapılan hatalar

  • YanlışIch habe gekauft ein Buch.

    DoğruIch habe ein Buch gekauft.

    Partizip II cümlenin en sonuna gider.

  • YanlışIch rufe an dich morgen.

    DoğruIch rufe dich morgen an.

    Ayrılabilir önek en sonda kalır.

  • YanlışIch gebe ihm es.

    DoğruIch gebe es ihm.

    İki zamir varsa Akkusativ önce gelir.

  • Yanlış…, dass er hat gestern ein Buch gekauft.

    Doğru…, dass er gestern ein Buch gekauft hat.

    Yan cümlede çekimli fiil en sona gider.

  • YanlışEr muss arbeiten heute lange.

    DoğruEr muss heute lange arbeiten.

    Modalverb'den sonra Infinitiv sona gider.

Türkçe konuşanlar için

  • Türkçede fiil hep sondadır; Almanca'da fiilin çekimli parçası 2. sırada, diğer parçası sonda olur.
  • Türkçede kelime sırası serbesttir; Almanca'da Mittelfeld'de sıra kuralı vardır (Zeit, Grund, Art, Ort).
  • Yan cümlede ise Türkçeye benzer: bütün fiil sona gider (…, dass er gekommen ist).

Sınav ipucu

Yazma görevlerinde (Goethe, telc, ÖSD, DTZ) her cümleyi kontrol et: 1. fiil 2. sırada, 2. fiil sonda mı? Sprachbausteine'de (telc ve ÖSD) boşluk ana cümlenin sonundaysa Partizip, Infinitiv veya ayrılabilir önek düşün.

Alıştırma

Kolaydan zora 24 alıştırma. Her cevabın nedeni yazıyor.

1/24İlk 3 alıştırma ücretsiz0 ✓

Doğru kelimeyi seç

Ich habe gestern ein Buch  .(kaufen)

Sorular

Satzklammer nedir?

Fiilin iki parçasının oluşturduğu çerçeve: çekimli parça 2. sırada, Partizip, Infinitiv veya önek sonda.

Mittelfeld'de sıra nasıl olur?

Önce zamirler (es, ihm'den önce), sonra isimler (Dativ, Akkusativ'den önce), zarflar ise Zeit – Grund – Art – Ort sırasıyla.

Bununla birlikte çalış