Kısaca
Indirekte Frage (dolaylı soru), „Biliyor musunuz …?“, „Bilmek istiyorum …“ gibi bir ana cümlenin içine yerleşen sorudur. Evet/hayır sorusu ob ile, W-Frage aynı soru kelimesiyle başlar ve çekimli fiil en sona gider.
Kalıp
Können Sie mir sagen, wo der Bahnhof ist?
İstasyonun nerede olduğunu söyleyebilir misiniz?
Tablolar
| Fragetyp | Direkte Frage | Indirekte Frage |
|---|---|---|
| Ja/Nein | Kommt er heute? | Ich weiß nicht, ob er heute kommt. |
| wo | Wo ist der Bahnhof? | Können Sie mir sagen, wo der Bahnhof ist? |
| wann | Wann beginnt der Kurs? | Ich möchte wissen, wann der Kurs beginnt. |
| trennbar | Wann kommt der Zug an? | Weißt du, wann der Zug ankommt? |
| Modalverb | Darf ich hier parken? | Wissen Sie, ob ich hier parken darf? |
| Perfekt | Wann hat er angerufen? | Weißt du, wann er angerufen hat? |
Soru işareti yalnızca ana cümle soruysa konur: Weißt du, wo er ist? – ama: Ich weiß nicht, wo er ist.
Ne zaman kullanılır?
- 1
Evet/hayır sorusu → ob
Weißt du, ob das Geschäft schon offen ist?
Dükkânın açık olup olmadığını biliyor musun?
Sie fragt, ob du Zeit hast.
Zamanın olup olmadığını soruyor.
- 2
W-Frage → aynı soru kelimesi
Ich frage mich, warum er nicht anruft.
Neden aramadığını merak ediyorum.
Ich möchte wissen, wie viel das Zimmer kostet.
Odanın ne kadar olduğunu bilmek istiyorum.
- 3
Kibar sorular
Dolaylı soru doğrudan sorudan daha kibar durur; yabancılara, resmî yerlerde ve mektuplarda idealdir.
Können Sie mir sagen, ob Sie am Freitag Zeit haben?
Cuma günü vaktiniz olup olmadığını söyleyebilir misiniz?
Bitte schreib mir, wann dein Zug ankommt.
Lütfen trenin ne zaman geleceğini yaz.
Bilmekte fayda var
- wer ya da was özne ise fiil hemen arkasından gelir: Weißt du, wer heute kommt?
- ob soru kelimesiyle birlikte kullanılmaz: „ob wann“ değil, sadece wann.
Sık yapılan hatalar
YanlışKönnen Sie mir sagen, wo ist der Bahnhof?
DoğruKönnen Sie mir sagen, wo der Bahnhof ist?
Indirekte Frage bir Nebensatz'dır: fiil sonda.
YanlışIch weiß nicht, ob kommt er heute.
DoğruIch weiß nicht, ob er heute kommt.
ob'dan sonra özne gelir; fiil sona gider.
YanlışIch möchte wissen, wann kommt der Zug an.
DoğruIch möchte wissen, wann der Zug ankommt.
Fiil sonda ve ayrılabilen fiil birleşir: ankommt.
YanlışIch weiß nicht, wenn er kommt.
DoğruIch weiß nicht, ob er kommt.
„-ip -mediği“ anlamında ob kullanılır, wenn değil.
YanlışAnna fragt, dass ich Zeit habe.
DoğruAnna fragt, ob ich Zeit habe.
Soru dass ile değil ob ile aktarılır.
Türkçe konuşanlar için
- Türkçede de fiil sondadır: „Gelip gelmediğini bilmiyorum“ = Ich weiß nicht, ob er kommt.
- „-ip -mediğini“ yapısı ob ile kurulur; soru kelimeli sorular ob almaz.
- Almanca'da ana cümle ile dolaylı soru arasına her zaman virgül koy.
Sınav ipucu
Goethe, telc, ÖSD ve DTZ mektup/e-posta görevlerinde sık sık bilgi istemen gerekir. Dolaylı sorular („Können Sie mir bitte sagen, ob …“, „Ich möchte wissen, wann …“) kibardır ve dilbilgisi puanı getirir. Boşluk doldurmada fiili sonda olan evet/hayır sorusu varsa cevap ob'dur.
Alıştırma
Kolaydan zora 24 alıştırma. Her cevabın nedeni yazıyor.
Doğru kelimeyi seç
Weißt du, der Supermarkt sonntags offen hat?(Ja/Nein-Frage)
Sorular
Dolaylı soru nasıl kurulur?
Ana cümle, virgül, ardından ob ya da soru kelimesi, sonra özne ve en sonda çekimli fiil: Weißt du, wo er wohnt?
ob ne zaman kullanılır?
Asıl soruda soru kelimesi yoksa ve cevap evet ya da hayırsa: „Kommt er?“ → Ich weiß nicht, ob er kommt.
