Kısaca
Bazı fiiller her zaman belli bir edatla kullanılır ve edat belli bir Kasus ister (warten auf + Akkusativ). Edat mantıkla çevrilmez; fiille birlikte, tek blok olarak ezberlenir.
Kalıp
Ich warte auf den Bus.
Otobüsü bekliyorum.
Tablolar
| Verb + Präposition | Beispiel |
|---|---|
| warten auf + A | Ich warte auf den Bus. |
| sich freuen auf + A (Zukunft) | Ich freue mich auf den Urlaub. |
| sich freuen über + A (jetzt / vorbei) | Ich freue mich über das Geschenk. |
| denken an + A | Ich denke an meine Familie. |
| sich erinnern an + A | Erinnerst du dich an unseren Lehrer? |
| sich interessieren für + A | Er interessiert sich für Musik. |
| sprechen über + A | Wir sprechen über das Problem. |
| sich ärgern über + A | Sie ärgert sich über den Lärm. |
| sich kümmern um + A | Wer kümmert sich um den Hund? |
| Verb + Präposition | Beispiel |
|---|---|
| sprechen mit + D | Ich spreche mit dem Arzt. |
| Angst haben vor + D | Sie hat Angst vor dem Hund. |
| sich beschäftigen mit + D | Sie beschäftigt sich mit dem Thema. |
| teilnehmen an + D | Ich nehme am Kurs teil. |
| träumen von + D | Er träumt von einem Haus. |
| fragen nach + D | Der Tourist fragt nach dem Weg. |
| abhängen von + D | Das hängt vom Wetter ab. |
Pratik kural: für, über, um → hep Akkusativ; mit, von, vor, nach → hep Dativ; auf → çoğunlukla Akkusativ; an → ikisi de (denken an + A, teilnehmen an + D).
Ne zaman kullanılır?
- 1
Üçlüyü ezberle: fiil + edat + Kasus
Edat burada normal anlamını kaybetmiştir: warten auf'daki auf „üzerinde“ demek değildir.
Wir warten auf den Techniker.
Teknisyeni bekliyoruz.
Mein Sohn hat Angst vor dem Zahnarzt.
Oğlum dişçiden korkuyor.
- 2
sich freuen auf mı über mi?
auf = gelecekteki bir şeyi dört gözle beklemek; über = şimdi olan ya da olmuş bir şeye sevinmek.
Ich freue mich auf die Ferien nächste Woche.
Gelecek haftaki tatili dört gözle bekliyorum.
Ich freue mich über deine Nachricht.
Mesajına sevindim.
- 3
Aynı edat, farklı Kasus
an ve auf fiile göre iki hâli de alabilir. Kasus'u fiille birlikte öğren.
Ich denke oft an meinen Opa.
Dedemi sık sık düşünüyorum.
Ich nehme an einem Workshop teil.
Bir atölyeye katılıyorum.
- 4
Bir fiil, iki edat
Bazı fiiller iki edatlı nesne alabilir: kiminle (mit + D) ve ne hakkında (über + A).
Ich spreche mit dem Arzt über meine Schmerzen.
Doktorla ağrılarım hakkında konuşuyorum.
- 5
Edat soruyu belirler
Şey için: wo(r) + edat. Kişi için: edat + wen / wem (Kart 58).
Worauf wartest du? – Auf den Bus.
Neyi bekliyorsun? – Otobüsü.
Auf wen wartest du? – Auf meine Schwester.
Kimi bekliyorsun? – Kız kardeşimi.
Bilmekte fayda var
- Bu fiillerin çoğu dönüşlüdür: sich freuen, sich interessieren, sich ärgern, sich erinnern (Kart 27).
- Kaynaşmalar sık görülür: an dem → am (am Kurs teilnehmen), von dem → vom (vom Wetter abhängen).
- Her gün beş tane öğren, her zaman bir örnek cümleyle: Ich warte auf den Bus. Sie hat Angst vor dem Hund.
Sık yapılan hatalar
YanlışIch warte für den Bus.
DoğruIch warte auf den Bus.
„beklemek“ = warten auf; für kullanılmaz.
YanlışIch freue mich über die Ferien nächste Woche.
DoğruIch freue mich auf die Ferien nächste Woche.
Gelecekteki şeye sevinmek: auf + Akk.
YanlışSie hat Angst von dem Hund.
DoğruSie hat Angst vor dem Hund.
„-den korkmak“ = Angst haben vor + Dativ.
YanlışIch interessiere mich an Musik.
DoğruIch interessiere mich für Musik.
sich interessieren daima für + Akk ile kullanılır.
YanlışIch nehme den Kurs teil.
DoğruIch nehme am Kurs teil.
teilnehmen an + Dativ ister (am = an dem).
Türkçe konuşanlar için
- Türkçe hâl ekleri uyuşmaz: „kursa katılmak“ (-e) = an + Dativ, „-den korkmak“ (-den) = vor + Dativ, „-i beklemek“ (-i) = auf + Akk. Eşleştirmeye çalışma, ezberle.
- Kasus için pratik kural: für, über hep Akkusativ; mit, von, vor hep Dativ; auf çoğunlukla Akkusativ; an ikisi de olabilir (denken an + Akk, teilnehmen an + Dat).
- Edatı kelime kelime çevirme: auf burada „üzerinde“ değildir.
Sınav ipucu
telc ve ÖSD Sprachbausteine: Boşluk bir edatsa önce fiile bak (freuen, warten, interessieren …). Edat fiilden gelir, cümle anlamından değil. Goethe, telc, ÖSD ve DTZ yazma görevlerinde bu bloklar çok işe yarar: Ich interessiere mich für … / Ich freue mich auf … / Vielen Dank für … / Ich bitte Sie um …
Alıştırma
Kolaydan zora 24 alıştırma. Her cevabın nedeni yazıyor.
Doğru kelimeyi seç
Ich warte meine Freundin.
Sorular
warten auf hangi hâli ister?
Akkusativ: Ich warte auf den Bus / auf meinen Freund.
sich freuen auf mı über mi?
Henüz gelmemiş bir şey için auf (Ich freue mich auf den Urlaub), olmuş ya da şu an olan bir şey için über (Ich freue mich über das Geschenk). İkisi de Akkusativ alır.
